સપ્ટે.ના કુલ મૂડી એકત્રીકરણમાં ડેટનો બે તૃતીયાંશ હિસ્સો; પબ્લિક બોન્ડ ઇશ્યૂ માત્ર ₹1,287 કરોડના

ભારતીય મૂડીબજારમાં IPOને મળતી ચર્ચા વચ્ચે કંપનીઓના ભંડોળ એકત્રીકરણનું સૌથી મોટું માધ્યમ સપ્ટેમ્બર 2026માં ડેટ રહ્યું હતું. SEBIના ઓક્ટોબર બુલેટિન મુજબ, મહિના દરમિયાન ઇક્વિટી, ડેટ અને REIT–InvIT માળખાં દ્વારા કુલ ₹1,68,372 કરોડ એકત્ર થયા હતા. તેમાં ડેટ ઇશ્યૂનો હિસ્સો ₹1,12,873 કરોડ રહ્યો હતો, એટલે કુલ રકમના આશરે 67%  હતા.

ડેટમાં પણ ભંડોળનો લગભગ સંપૂર્ણ પ્રવાહ ખાનગી પ્લેસમેન્ટ મારફતે આવ્યો હતો. સપ્ટેમ્બરમાં 228 ખાનગી ડેટ પ્લેસમેન્ટ દ્વારા ₹1,11,586 કરોડ ઊભા થયા હતા. તેની સામે ચાર જાહેર ડેટ ઇશ્યૂ દ્વારા માત્ર ₹1,287 કરોડ એકત્ર થયા હતા. આ પ્રમાણે ડેટ એકત્રીકરણમાં ખાનગી પ્લેસમેન્ટનો હિસ્સો આશરે 98.9% અને જાહેર ઇશ્યૂનો આશરે 1.1% રહ્યો હતો.

ખાનગી પ્લેસમેન્ટમાં સિક્યોરિટીઝની ઓફર પસંદ કરાયેલા રોકાણકારોને કરવામાં આવે છે. તેથી આ બજારની રચના સામાન્ય જાહેર ઇશ્યૂથી અલગ હોય છે. જોકે, પ્રાથમિક ઇશ્યૂના આ આંકડા પરથી સામાન્ય રોકાણકારોની સમગ્ર બોન્ડબજારમાં ભાગીદારી નક્કી કરી શકાય નહીં. તે માટે સેકન્ડરી માર્કેટના સોદા અને અન્ય રોકાણ માધ્યમોની અલગ માહિતી જરૂરી બને છે.

બુલેટિન મુજબ, સપ્ટેમ્બરમાં કુલ ડેટ ભંડોળ એકત્રીકરણ અગાઉના મહિનાની સરખામણીએ 92% વધ્યું હતું. ખાનગી ડેટ પ્લેસમેન્ટમાં વધારો 93% રહ્યો હતો. તેની સામે જાહેર ઇક્વિટી દ્વારા એકત્ર થયેલી રકમ ₹42,999 કરોડ હતી. આ સરખામણી દર્શાવે છે કે કંપનીઓની મૂડીની જરૂરિયાત પૂરી કરવામાં બોન્ડબજારનું પ્રમાણ IPO અને રાઇટ્સ ઇશ્યૂ કરતાં ઘણું મોટું રહ્યું હતું.

સપ્ટેમ્બરના અંતે કુલ બાકી કોર્પોરેટ બોન્ડનું મૂલ્ય ₹61.5 લાખ કરોડ હતું. નાણાકીય વર્ષ 2026–27માં સપ્ટેમ્બર સુધીની કેટેગરી મુજબની ઇશ્યૂ પ્રવૃત્તિમાં NBFC સૌથી મોટા ભંડોળ એકત્ર કરનાર રહ્યા હતા. ત્યારબાદ જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓ, અન્ય કોર્પોરેટ સંસ્થાઓ, હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ અને બેન્કોનો ક્રમ હતો.

સાથે બોન્ડના રેટિંગ મિશ્રણમાં ફેરફાર પણ નોંધાયો હતો. એકત્ર રકમના આધારે AAA રેટિંગવાળા ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટનો હિસ્સો ઘટ્યો, જ્યારે AA અને તેનાથી નીચા રેટિંગનો હિસ્સો વધ્યો હતો. બુલેટિન અહીં ચોક્કસ ટકાવારી આપતું નથી. તેથી આ ફેરફારનું કદ નક્કી કરી શકાય નહીં, પરંતુ વધતા બોન્ડબજારની સાથે ક્રેડિટ ગુણવત્તા પર નજર રાખવાનું મહત્વ સ્પષ્ટ થાય છે.

Watch onYouTube