અમેરિકામાં પેટ્રોલ મોંઘું થવા પાછળ કોણ જવાબદાર? ટ્રમ્પે કોના પર ઠાલવ્યો દોષ

અમેરિકામાં વધતા પેટ્રોલના ભાવ વચ્ચે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રશિયાની રિફાઇનરીઓ પર યુક્રેનના હુમલા અને અમેરિકાનાં ડેમોક્રેટિક પાર્ટી શાસિત રાજ્યોમાં રિફાઇનરીઓ બંધ થવાને જવાબદાર ગણાવ્યાં છે. 5 ઑક્ટોબરે ટ્રુથ સોશિયલ પર કરેલી પોસ્ટમાં ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે હોર્મુઝ જળસંધિમાંથી તેલનો પૂરવઠો વધી રહ્યો હોવાથી હવે પેટ્રોલની મોંઘવારીનું મુખ્ય કારણ રિફાઇનરીઓમાં સર્જાયેલા અવરોધ છે.

ટ્રમ્પના જણાવ્યા પ્રમાણે, યુક્રેન રશિયાની તેલ શુદ્ધિકરણ સુવિધાઓને નિશાન બનાવી રહ્યું છે, જ્યારે અમેરિકામાં કેલિફોર્નિયા જેવા ડેમોક્રેટિક શાસિત રાજ્યોમાં રિફાઇનરીઓ બંધ થઈ રહી છે. તેમણે આ બંને પરિબળોને ઊંચા પેટ્રોલના ભાવ સાથે જોડ્યાં હતાં. હોર્મુઝમાંથી લગભગ રોજ રેકોર્ડ પ્રમાણમાં તેલ બહાર આવી રહ્યું હોવાની વાત પણ તેમણે કરી હતી. જોકે, આ નિવેદન ટ્રમ્પનો દાવો છે; તેનાથી હોર્મુઝ સાથે જોડાયેલા તમામ પુરવઠાના જોખમો સમાપ્ત થઈ ગયાં હોવાનું સાબિત થતું નથી.

અમેરિકામાં ઇંધણની મોંઘવારી સામાન્ય નાગરિકોના ખર્ચ પર અસર કરી રહી છે. અનાદોલુના અહેવાલમાં અમેરિકન ઑટોમોબાઇલ એસોસિયેશનના આંકડાને ટાંકીને જણાવાયું છે કે નિયમિત પેટ્રોલનો રાષ્ટ્રીય સરેરાશ ભાવ પ્રતિ ગેલન $4.37 થયો છે. એક મહિના પહેલાં આ ભાવ $4.15 અને ગયા વર્ષે સમાન સમયે $3.13 હતો. આમ, પેટ્રોલના ભાવમાં માસિક અને વાર્ષિક બંને ધોરણે વધારો નોંધાયો છે.

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં ક્રૂડ ઓઇલના પુરવઠા અને તૈયાર ઇંધણના પુરવઠા વચ્ચેનો તફાવત મહત્વનો છે. ક્રૂડને રિફાઇનરીમાં પ્રોસેસ કર્યા પછી પેટ્રોલ, ડીઝલ અને વિમાન માટેનું જેટ ફ્યુઅલ તૈયાર થાય છે. તેથી ક્રૂડની ઉપલબ્ધતા સુધરે તો પણ રિફાઇનરીઓનું ઉત્પાદન ખોરવાયેલું હોય ત્યારે તૈયાર ઇંધણના ભાવ પર દબાણ રહી શકે છે. અમેરિકાની એનર્જી ઇન્ફોર્મેશન એડમિનિસ્ટ્રેશનના તાજેતરના અહેવાલમાં પણ વૈશ્વિક બજારમાં તૈયાર ઇંધણનો પુરવઠો તંગ હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું છે.

EIAના 5 ઑક્ટોબરના વિશ્લેષણ મુજબ, જુલાઈથી સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન મધ્યપૂર્વમાં ચાલુ સંઘર્ષ વચ્ચે ક્રૂડ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવ વધ્યા હતા. હોર્મુઝમાંથી પરિવહનમાં અવરોધ, ઊર્જા માળખા પર હુમલા અને અન્ય પુરવઠાના જોખમોએ બજારને અસર કરી હતી. આ સમયગાળામાં અમેરિકાની રિફાઇનરીઓ સરેરાશ 95 ટકા ક્ષમતા સાથે કાર્યરત હતી. એટલે ઇંધણની મોંઘવારી પાછળ રિફાઇનિંગની મુશ્કેલીઓ ઉપરાંત ક્રૂડના ખર્ચ અને વૈશ્વિક પુરવઠાની સ્થિતિ પણ મહત્વ ધરાવે છે.

રશિયા, ચીન અને મધ્યપૂર્વમાં રિફાઇનિંગ પ્રવૃત્તિઓ ખોરવાવાથી ખાસ કરીને ડીઝલ અને જેટ ફ્યુઅલના બજારમાં દબાણ જોવા મળ્યું છે. EIA અનુસાર, 25 સપ્ટેમ્બરે પૂર્ણ થયેલા સપ્તાહમાં અમેરિકાનો ડિસ્ટિલેટ ઇંધણનો જથ્થો પાંચ વર્ષના સરેરાશ કરતાં 13 ટકા ઓછો હતો, જ્યારે પેટ્રોલનો જથ્થો 7 ટકા ઓછો હતો. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ઊંચા ઉત્પાદન છતાં તૈયાર ઇંધણની ઉપલબ્ધતા અંગે પડકારો યથાવત્ છે.

ઇંધણના વધતા ભાવ વચ્ચે સરકારો પુરવઠો વધારવાના પ્રયાસો પણ કરી રહી છે. G7 દેશોએ ચાર મહિનામાં ઇમરજન્સી તેલ ભંડારમાંથી સંયુક્ત રીતે 10 કરોડ બેરલ છોડવા સંમતિ આપી છે. બીજી તરફ, રશિયાએ ઉત્પાદકો દ્વારા ડીઝલ સહિત કેટલાંક ઇંધણની નિકાસ પરનો અસ્થાયી પ્રતિબંધ 31 ઑક્ટોબર સુધી લંબાવ્યો છે. આ નિર્ણયો વૈશ્વિક ઇંધણ બજારમાં પુરવઠાની સ્થિતિ માટે મહત્વના બની શકે છે.

ટ્રમ્પનું નિવેદન દર્શાવે છે કે અમેરિકામાં ઇંધણના ભાવ હવે રાજકીય ચર્ચાનો પણ મહત્વનો મુદ્દો બની ગયા છે. તેમ છતાં, ઉપલબ્ધ ઊર્જા વિશ્લેષણમાં મોંઘવારી પાછળ અનેક પરિબળો સામે આવે છે. હોર્મુઝમાંથી ક્રૂડનો પ્રવાહ, રિફાઇનરીઓની કામગીરી, તૈયાર ઇંધણની નિકાસ અને જથ્થાની સ્થિતિ—આ બધામાં સુધારો થાય ત્યારે ગ્રાહકોને મળતી રાહત વધુ ટકાઉ બની શકે છે.

આ પણ વાંચો: UPI MDR Charge: એક ઑનલાઇન કંપનીએ કેમ લીધો પેમેન્ટ બંધ કરવાનો નિર્ણય?

આ પણ જુઓ:

Watch onYouTube